Program javnih vođenja

Centar za primenjenu istoriju organizuje jednodnevna javna vođenja, studijske posete i višednevne istorijske ture na lokacije od istorijskog značaja, za manje ili veće zainteresovane grupe građana, stručnjake, novinare, studente, nastavnike i učenike osnovnih i srednjih škola.

Istoričar Milovan Pisarri, jedan od osnivača CPI, ima dugogodišnje iskustvo u javnim vođenjima za grupe građana na istorijske lokacije koje su vezane za mesta stradanja, logore iz perioda Drugog svetskog rata, mesta antifašističke borbe, predratnu istoriju jevrejske i romske zajednice u Beogradu, istoriju socijalizma bivše Jugoslavije i slične teme.

Zahvaljujući iskustvu stručnjaka CPI, ture je moguće organizovati u Beogradu i Srbiji, ali i u regionu, kao i u zemljama Evropske unije.

U zavisnosti od interesovanja grupe, moguće je formirati posebna tematska vođenja.

Sve vezano za organizaciju istorijskih tura, javnih vođenja i studijskih poseta preuzima tim Centra za primenjenu istoriju. Ture vode istoričari, sociolozi, kustosi i drugi stručnjaci i saradnici CPI.

Vođenja je moguće rezervisati putem mejla: centarzaprimenjenuistoriju@gmail.com

Logor na Sajmištu

Preko puta centra Beograda, s leve strane reke Save, između 1941. i 1944. godine postojao je jedan od najvećih logora na teritoriji bivše Jugoslavije. Između decembra 1941. i maja 1942. godine, zvao se Judenlager Zemlin (Judenlager Semlin) i služio je za interniranje jevrejskih žena i dece iz okupirane Srbije, kao i Roma (žene i deca), uglavnom iz Beograda. Od maja 1942. do juna 1944. godine logor se zvao Prihvatni logor Zemun (Anhaltelager Semlin). Kroz njega je prošlo više od 30.000 zatočenika, uglavnom srpskih civila iz Nezavisne Države Hrvatske (NDH), okupirane Srbije, pripadnika pokreta otpora i ratnih zarobljenika.

Teme obuhvaćene ovom posetom su logori u Srbiji, Drugi svetski rat, Holokaust, stradanje Roma, prinudni rad.

Logor Topovske šupe (kod Autokomande)

U blizini centra Beograda između avgusta i novembra 1941. godine nalazio se logor za Jevreje i Rome poznat kao logor Topovske šupe. Zgrade u kojima su zatočenici smešteni bile su sastavni deo velike kasarne vojske Kraljevine Jugoslavije „Kraljević Andrej“.

Prvi logoraši su bili muški Jevreji iz Banata, koje su sa njihovim porodicama lokalni Nemci (folksdojčeri) proterali iz te pokrajine u Beograd; nakon njih su internirani svi muški Jevreji iz Beograda, i na kraju muški Romi takođe iz Beograda. Svi, osim retkih slučajeva, ubijeni su u masovnim streljanjima u jesen 1941. godine uglavnom na stratištu u Jabuci kod Pančeva. Po raspoloživim procenama, kroz njega je prošlo oko 5.000 Jevreja i 1.500 Roma. O Topovskim šupama se i dan danas, nažalost, jako malo zna.

Teme obuhvaćene ovom posetom su logori u Srbiji, Drugi svetski rat, Holokaust, stradanje Roma.

Spomen park Jajinci

Nekoliko kilometara od Beograda, u podnožju Avale, nalazi se najveće stratište u Srbiji u kojem su nemačke vlasti i kvislinške formacije streljale za vreme Drugog svetskog rata nekoliko desetina hiljada ljudi, uglavnom Jevreja i komunista. Prvo spomen-obeležje postavljeno je 1951. godine povodom desetogodišnjice od izbijanja ustanka u Jugoslaviji. Prostor oko obeležja je uređen 1964, da bi kasnije definitivno postao spomen park i dobio 1988. godine poznati spomenik autora Vojina Stojića.

Teme obuhvaćene ovom posetom su Drugi svetski rat, Holokaust, stratišta u Srbiji.

Spomen područje Jasenovac

Logor, koji je bio u funkciji od avgusta 1941. do aprila 1945. godine, služio je ustašama (hrvatskim fašistima na čelu Nezavisne države Hrvatske) kao mesto masovnog ubijanja Srba, Jevreja, Roma i antifašista. Po najverodostojnijim procenama, tu je ubijeno između 120.000 i 130.000 ljudi.

Teme obuhvaćene ovom posetom su logori u NDH za vreme Drugog svetskog rata, Drugi svetski rat, Holokaust.

Borski rudnici

Borski rudnik je tokom Drugog svetskog rata činio kompleks logora za prirudni rad u kojem su zarobljenici prisilno radili na eksploataciji bakra, na površinskom kopu i u rudnicima ispod zemlje. Radni logor „Borski rudnik“ su činila 33 podlogora kroz koje je prošlo nekoliko desetina hiljada zatvorenika. Među zatvorenicima Borskog rudnika su bili Jevreji, ratni zarobljenici, Grci, Poljaci, Italijani, pripadnici otpora i drugi. Teme obuhvaćene ovom posetom su prinudni rad, logori u Srbiji za vreme Drugog svetskog rata, Drugi svetski rat, Holokaust.

Mesta antifašističke borbe

Tura podrazumeva posete lokacijama i mestima otpora i antifašističke borbe u Beogradu tokom Drugog svetskog rata.

Teme obuhvaćene ovom posetom su Drugi svetski rat, pokret otpora, antifašizam, istorija antifašističke borbe.

Istorija raspada Jugoslavije i mesta stradanja ‘90tih godina (Srbija, Bosna i Hercegovina, Hrvatska, Kosovo)

Tura podrazumeva posete mestima stradanja i lokacijama od istorijskog značaja tokom ratnih sukoba ‘90tih godina u zemljama bivše Jugoslavije. Moguće je orgnizovati posete u Srbiji, Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj i na Kosovu.
Teme obuhvaćene ovom posetom su raspad Jugoslavije, ratovi ‘90tih, mesta stradanja.