Mapiranje Holokausta – logor Topovske šupe

Centar za primenjenu istoriju je tokom 2018. godine započeo naučno-istraživački projekat Mapiranje Holokausta – logor Topovske šupe, u okviru kojeg će javnosti predstaviti digitalizovana istoriju logora Topovske šupe. Projektni tim planira da sprovede istoriografsko istraživanje logora, pre, tokom i posle II svetskog rata, mapiranje lokacije i povezanih lokacija logora, a u cilju trajnog očuvanja sećanja na logor i žrtve logora. Svi rezultati projekta će biti predstavljeni onlajn u formi veb platforme i na taj način dostupni široj javnosti, na srpskom i na engleskom jeziku. Na ovaj način će svi istoriografski i drugi podaci o logoru Topovske šupe i njegovim žrtvama biti prikupljeni, sistematizovani, digitalizovani i po prvi put u veb formi predstavljeni javnosti.

Istraživanje i svi rezultati projekta biće dostupni na sajtu http://topovskesupe.rs/

U blizini centra Beograda između avgusta i novembra 1941. godine nalazio se logor za Jevreje i Rome poznat kao logor Topovske šupe. Zgrade u kojima su zatočenici smešteni bile su sastavni deo velike kasarne vojske Kraljevine Jugoslavije „Kraljević Andrej“. Prvi logoraši su bili muški Jevreji iz Banata, koje su sa njihovim porodicama lokalni Nemci (folksdojčeri) proterali iz te pokrajine u Beograd; nakon njih su internirani svi muški Jevreji iz Beograda, i na kraju muški Romi takođe iz Beograda. Svi, osim retkih slučajeva, ubijeni su u masovnim streljanjima u jesen 1941. godine uglavnom na stratištu u Jabuci kod Pančeva. Po raspoloživim procenama, kroz njega je prošlo oko 5.000 Jevreja i 1.500 Roma. O Topovskim šupama se i dan danas, nažalost, jako malo zna.

Logor Topovske šupe je bio jedan od prvih logora za Jevreje i Rome u okupiranoj Evropi, koji se u Beogradu nalazio u naseljenom delu grada i koji se dešavao pred očima javnosti – sugrađana tog dela grada. Danas, lokacija logora Topovske šupe je zaboravljena, zapuštena i nepoznata široj javnosti, i samoj lokaciji preti uništenje zbog najavljene izgradnje tržnog centra. U blizini logora postoji komemorativna ploča koju je podigao Savez jevrejskih opština Srbije i koja je trenutno ukradena.

Projekat je podržan od strane Saveza jevrejskih opština Srbije